⏱ Okuma süresi: 3 dakika

Kantitatif ve Kalitatif araştırmanın önemi nedir?

Araştırmalar teorilere ışık tutacak kanıtlar oluşturmak ve bilginin geliştirilmesine odaklı gerçekleştirilen çalışmalardır. Gerek gerçeklik üzerine gerek ise iş dünyasında oluşabilecek fırsat durumlarını ölçümleyerek yorumlayabilmeniz, inceleyebilmeniz konusunda araştırma gerçekleştirmek oldukça faydalıdır. Araştırmalarda edinilen verileri toplama ve değerlendirme aşamasında ise nokta atış sonuçlar için nitel ve nicel olmak üzere iki yaygın araştırma türünden yararlanılabilir. Örneğin, nicel araştırma sayılar ve istatistikler ile, nitel araştırmalar ise sözcükler ve anlamlar ile ilgilenir. Her ikisi de farklı türde bilgiler elde etmek için son derece önem taşıyan araştırma yöntemleridir.

1. Nicel araştırma (Kantitatif)

Kantitatif diğer bir deyişle nicel araştırma; vaka ve durumları objektifleştirerek, gözlemlenebilir, ölçülebilir ve sayısal anlamda aktarılabilir biçimde ortaya döken araştırma süresinin tamamına verilen genel tanımdır. Nicel araştırma sayılar ve grafikler kullanılarak ifade edilir. Kuram ve hipotezleri test etmek aynı zamanda kabul etmek amacı için kullanılır. Bu yöntemin hayata geçirilmesi için mevcut bir araştırma sorusunun varlığına ve/veya hipotezin varlığına gerek vardır. Sonrasında araştırma sorusuna cevap alabilmek adına ‘evren’ kavramı içerisinden ‘örneklem’ belirlenir. Son adımda veriler istatiksel konseptte detaylı şekilde analiz edilir. Analiz edilen veriler, spesifik yapı içerisinde yer alan ilişkilerin de incelenmesine katkıda bulunur. Genelleme sağlanır.

  • Kaç kişi?
  • Ne yaygınlıkta?
  • Ne sıklıkta? gibi sorular sorulur.

Bu tür araştırmalar, bir konu hakkında genel yargı olarak kabul edilecek gerçekler yaratmak amacı ile kullanılır. Nicel metotlar içerisinde deneyimler, sayı bazında kayıt edilen gözlemler ve anketler bulunur.

2. Nitel araştırma (Kalitatif)

Nitel araştırma yani kalitatif araştırma kelimeler vasıtasıyla aktarılır. Kavramların, fikirlerin veya deneyimlerin anlamını çözebilmek için kullanılır. Bu tür araştırmalar, iyi anlaşılmayan konular hakkında derinlemesine detaylı bilgi edinmenizi sağlar, algılamanıza yardımcı olur.

Marka, toplum, hizmet, pazar, ürün vb. noktalarda da sıkça yer verilen ve bireylerin tavırlarının, fikirlerinin ve diğer kavramların anlaşılmaya çalışıldığı araştırma yöntemidir. Derin ve detaylı bir analiz gerçekleştirir. Sadece ve sadece anlamaya yönelik çalışan bu araştırma yöntemi ile örüntüler meydana getirilir. Nitel araştırmalarda elde edilen sonuçların, uygulama aşaması nicel araştırmaya oranla çok daha yüksektir.

  • Niçin?
  • Nasıl?
  • Hangi duygu?
  • Hangi fikir? gibi sorular sorulur.

Nitel araştırma yöntemleri, açık uçlu sorularla yapılan görüşmeleri, kelimelerle aktarılan ve anlaşılır kılınan gözlemleri, konseptleri ve kuramları araştıran literatür incelemelerini kapsar.

Photo by Franki Chamaki from Unsplash

Data Toplama Yöntemleri (a,b)

Nicel ve nitel veriler, çeşitli yöntemler aracılığı ile toplanabilir. Araştırma sorunuzu / sorularınızı yanıtlamaya yardımcı olacak bir veri toplama yöntemi kullanmak araştırmanızı doğru sonuçlandırmanız ve algılamanız açısından yüksek derece de önem taşır.

Birçok veri toplama metodu nitel veya nicel olabilir. Anketlerde, gözlemlerde, çalışmalarınızda verileriniz sayılar ise derecelendirme ölçekleri veya sayma sıklıkları kullanılabilir. Kelimeler ise açık uçlu sorular veya gözlemlediklerinizle ilgili açıklamalarda yarar sağlayabilir.

a. Nicel veri toplama yöntemleri

  • Anketler; CAPI, CATI ,CAWI , PAPI gibi anket sistemleri yaygın olarak kullanılır.
  • Deneyler / Testler
  • Gözlemler

b. Nitel veri toplama yöntemleri

  • Görüşmeler
  • Literatür incelemesi
  • Odak (Focus) grupları
  • Etnografya

Nicel (Kantitatif) verilerin analizi

Nicel veriler sayılara bağlıdır. Rakamlara dayalı olan verilerdeki ortak kesişim kümelerini keşfetmek adına basit matematik veya daha da gelişmiş istatistiksel analiz kullanılır. Sonuçlar genellikle grafikler, tablolar halinde rapor edilerek sunulur.

Excel, SPSS veya R gibi uygulamalar aşağıdaki maddeleri mümkün olabildiği kadarıyla az hata payı çerçevesinde hesaplamak için kolaylıkla kullanılabilir;

  • Ortalama puanlamalar,
  • Spesifik bir yanıtın tam olarak kaç kez gönderildiği,
  • İki ya da ikiden fazla değişken arasında olan nedensellik,
  • Sonuçların güvenilirliği ve geçerlilik düzeyi

Nitel (Kalitatif) verilerin analizi

Nitel verileri analiz etmek, nicel verilere göre çok daha zorlu ve yoğun süreçler barındırır. Sayılar yerine yazılar, resim veya video medyalarından oluşur. 

Nitel verileri analiz etmeye yönelik bazı yaygın yaklaşımlar şunları içerir:

  • Sözcüklerin veya ifadelerin oluşumunu, konumunu ve mesajını incelemek,
  • Tematik analiz ile ana temaları ve kalıpları belirlemek için verileri detaylı ve yakından incelemek,
  • Söylem analizi ile sosyal bağlamlarda iletişimin nasıl sağlandığını ve sürdürüldüğünü, iletişimin nasıl çalıştığını incelemek.

Photo by Adam Nowakowski from Unsplash

Peki nitel ve nicel araştırma ne zaman kullanılır?

Araştırmalarınızda nitel mi yoksa nicel verilerin mi kullanılacağı konusunda kararsızsanız veya bilmiyorsanız, doğru karar alabilmek için basit ve pratik kural şudur:

>> Bir şeyi (bir teori veya hipotez) teste tutmak veya onay vermek ve de rakamlara bağlı aksiyon almak istiyorsanız nicel araştırmayı yani kantitatif metodu kullanın.

>> Bir şeyi anlaşılır kılmak ve algılamak istiyorsanız nitel araştırmayı yani kalitatif yöntemi seçin. (kavramlar, düşünceler, deneyimler gibi.)

Çoğu araştırma konusu için elbette ki nicel, nitel veya karma yöntemler yaklaşımı seçebilirsiniz. Unutmayın; araştırma konunuzda hangi türü tercih edeceğiniz tümevarımlı mı yoksa tümdengelimli bir araştırma yaklaşımı mı benimsediğinizle direkt olarak ilgilidir. Bu bağlamda, ilgilendiğiniz konu ile ilgili sebep-sonuç aksiyonlarını düşünmek, to-the-point’leri belirlemek ve sonuçları ne şekilde analiz edeceğinize mutlak karar vermeniz gerekir. Başarılı araştırmalar!