Alışveriş Konusunda Neden Eskisinden Seçiciyiz?

Günümüz teknolojilerinin tüketiciye faydalarının bizi getirdiği nokta, bundan birkaç yıl önceki alışveriş rutinlerinden çok ayrı bir yerde. Alışveriş yapma şeklimiz hiçbir zaman daha farklı, daha kişiye özel ve dış etkilere bu kadar açık olmamıştı. Instagram ve Youtube gibi platformlarda milyonlara ya da binlere seslenen ‘Influencer’ isimli kullanıcılar biz tüketicilerin alışveriş adımlarında önemli bir konuma geldi. Influencer etkisinin dışında internete olan erişimimiz ve sesimizi rahatça duyurma olanağımız bizleri oldukça seçici müşterilere dönüştürdü. Satın alma rutinlerimiz ve kararlarımızı etkileyen faktörler hayli fazla. Şimdilik Influencer’lar ile başlayalım. 

 

Photo by David Lusvardi from Unsplash

Herkese Merhaba Kanalıma Hoş Geldiniz!

Günümüzde bazı insanlara hala yabancı gözükse de, yalnızca sosyal medya içerikleri üreterek sabit bir gelir elde etmek mümkün. Göründüğünden daha zor bir iş olduğu aşikar. Peki kalabalık kitlelere hitab eden bu Influencer’ları normal kullanıcılardan ayıran şey ne? Bu kişiler o kadar kalabalık bir kitleye ulaşıyor ya da spesifik bir kitleyi o kadar derinden etkiliyor ki, söyledikleri şeyler takipçilerinin hayatlarında değişiklik yaratacak kadar ağırlık sahibi. 

Bu kişilerin sabit gelirinden bahsetmeden önce şuna değinmek önemli: Sosyal medyada ve internette fikir belirtmenin ve özgür düşüncenin yayılması devasa markaların reklamlarını giderek daha az güvenilir bir hale getirdi. Geleneksel reklam yollarından eski  verimi almayan markalar ya gelenek dışı gerilla yöntemlere başvurdular; ya da daha önce düşünülmemiş bir pazarlama yöntemine yöneldiler.

Bu kişiler o kadar kalabalık bir kitleye ulaşıyor ya da spesifik bir kitleyi o kadar derinden etkiliyor ki, söyledikleri şeyler takipçilerinin hayatlarında değişiklik yaratacak kadar ağırlık sahibi. 

Bu yeni yöntem Influencer’lar üzerinden ürün tanıtımı oldu. Milyonlar tarafından düşüncelerine değer verilen bir Influencer’ın spesifik bir kozmetik ürünü tanıtıp beğendiğini söylemesi, sıkı takipçilerinin de bu ürüne yöneleceği anlamına geliyordu. Bu yeni pazarlama yöntemiyle beraber, sıkı sosyal medya kullanıcıları paylaşımlarını yalnızca hobi ve eğlence için değil, meslek olarak yapmaya başladı. Bu yeni marka-tüketici ilişkisi yeni bir meslek alanına ve yeni bir pazarlama yöntemine olanak sağladı.

Günümüzde düzenli sosyal medya kullanan herkesin hobileri ve ilgi alanları doğrultusunda takip ettiği en az bir Influencer var. Bu Influencer’lar modadan kozmetiğe, video oyunlarından aile hayatına kadar her alana yayılabiliyor. Alakamız olmayan konularda Influencer’ların yaptığı promosyonlar bize komik ve samimiyetsiz gözükebilir. Diğer yandan paylaşımlarını merakla ve keyifle takip ettiğimiz kişilerin promosyonlarına çok daha açık oluyoruz. 

Mağazalarda ya da internette yapılan teknik özellik karşılaştırmaları size bir şey ifade etmiyor. Bakacağınız ilk adres youtube üzerinden almayı düşündüğünüz telefonların incelemeleri olacaktır. Bu incelemeler arasında da mutlaka promosyon yapan Influencer’lar olacaktır.

Bu promosyon trendinin kullanışlı olduğu kesin. Biz tüketiciler ise bu trende iki farklı şekilde maruz kalıyoruz. İlki, kendi isteğimizin dışında, zaten içeriğini takip ettiğimiz birisinin promosyonunu görmemiz. Bu mesajlara maruz kalmayı seçmesek de bilinçaltımızda promosyonu yapılan şeylere karşı daha açık oluyoruz çünkü o içeriği ‘reklam’ ya da ‘tanıtım’ olarak değil, boğulmadan sade bir içerik olarak görüyoruz.

Öte yandan bu mesajlara maruz kalmayı seçtiğimiz zamanlar da oluyor. Diyelim ki birkaç yılda bir telefon değiştiren ve telefonların teknik özelliklerine çok hakim olmayan birisiniz. Mağazalarda ya da internette yapılan teknik özellik karşılaştırmaları size bir şey ifade etmiyor. Bakacağınız ilk adres youtube üzerinden almayı düşündüğünüz telefonların incelemeleri olacaktır. Bu incelemeler arasında da mutlaka promosyon yapan Influencer’lar olacaktır. Bu şekilde maruz kaldığımız promosyonlara karşı daha yatkın ve bir o kadar seçici olabiliyoruz.

Sonuç olarak hangi sebepten ötürü takip ediyor olursak olalım Influencer’ların içerikleri yalnızca eğlence ya da bilgilendirme amaçlı değil diyebiliriz. Yeni bir reklam türünün mecrası oldukları bile söylenebilir. Birçok kişi Influencer promosyonlarını samimiyetsiz bulabiliyor. Bu durumda yönelinen ikinci adres: Kullanıcı incelemeleri.

 

Photo by John Schnobrich from Unsplash

Puanım: Yıldızlı Pekiyi

Telefon örneğinden devam edelim. Youtube’dan arkadaşlarınızın önerdiği, en üstte çıkan ve süresi makul gözüken telefon incelemeleri izlediniz. Ancak hala daha bir karar veremediniz. Aklınızda detay sorular var. Ulaşacağınız ikinci adres binlerce kullanıcısı olan forumlar. Telefon örneğinde ‘donanımhaber’ ve ‘shiftdelete’ gibi adresler. Bu tarz forum sitelerini kullanarak almayı düşündüğünüz ürünü kullananların yorumlarını görebilirsiniz.

Bu yöntem Influencer promosyonlarına göre daha samimi gözükebilir. Ne yazık ki bu durumlarda kullanıcıların bireysel bakış açıları ve değerlendirmeleri yanıltıcı olabilir. Başkasının telefonu kullanma şekliyle sizinki büyük farklılık gösterebilir. Onun 5. günde bozulan telefonu sizin elinizde 2 yıl gidebilir. Kişisel farklılıklar forumlarda insanların yanılmasına yol açabiliyor.

Bu negatif taraf dışında günümüz tüketicileri normalde ulaşamayacakları birçok bilgiyi bu tarz sitelerden edinebiliyor. Normalde ulaşmanın çok zorlu olacağı içgörüleri hızlıca görebiliyorlar. Üstelik tamamen kendi isteğiyle kullandığı ürün hakkında yorum yapan birisine güvenmek çok daha kolay oluyor.

Şirket bürokrasisi içinde hakkını bulamayan tüketiciler ‘şikayetvar’ üzerinden günler ya da saatler içinde markadan geri dönüş alabiliyor. Haliyle bir şikayet bertaraf edilirse şikayet siteden kaldırılıyor ve markanın adı tekrardan temize çıkıyor. Peki bu dinamik Inluencer’lar ve internet incelemeleri için neden önemli?

Şikayetim Tuttu Poyrazım Soğuk

Forumlar ve internet siteleri kullanıcı içgörüsü için çok iyi ancak tüketici marka ilişkisinde büyük bir rol oynamıyor. ‘Şikayetvar’ isimli site ise tüketici taraflı bir ilişki için mükemmel ortamı oluşturuyor. Bu sitede insanlar bir markayla ilgili kötü tecrübelerini belirtip şikayette bulunabiliyor. Bir marka hakkındaki tüm şikayetler birleşerek sitede bir çeşit negatif puan oluşturuyor. Markanın sitedeki puanı ne kadar düşükse o kadar iyi.

Peki bu site neden bu kadar önemli. Herkese açık bir internet sitesinde tüm şikayetlerin sıralanması marka imajı için iyi değil. Bu dinamik, markaları ve şikayetleri bir çeşit oyuna dönüştürüyor. Sitede sürekli olarak şikayetler ortaya çıkıyor ve bu şikayetler orada ne kadar uzun süre kalırsa marka için o kadar kötü. Bu sebeple marka, durum kontrolden çıkmadan tüm şikayetleri bertaraf etme çabasında. Gemide sürekli olarak oluşan delikleri gemi batmadan kapatmaya çalışan markalar haksızlığa kurban gitmiş müşterilere ister istemez yardımcı olmuş oluyorlar. Şirket bürokrasisi içinde hakkını bulamayan tüketiciler ‘şikayetvar’ üzerinden günler ya da saatler içinde markadan geri dönüş alabiliyor. Haliyle bir şikayet bertaraf edilirse şikayet siteden kaldırılıyor ve markanın adı tekrardan temize çıkıyor. Peki bu dinamik Inluencer’lar ve internet incelemeleri için neden önemli?

 

Photo by Alex Makarov from Unsplash

Tüketiciyim Ben Saksı Değilim!

Sadece influencer yorumları, şikayetler ya da incelemeler değil aynı zamanda ürün altı yorumlar da tüketicinin karar verme mekanizmasını en çok etkileyen faktörlerden. Satın alma davranışlarını gerçekleştirirken en çok kimin tavsiyesine güvenirsin diye sorduğumuzda %39 ile ilk sırada online yorumlar geliyor. Tüketiciler kendilerinden önce o ürünü almış ve deneyimlerini paylaşmış tüketici grubuna herkesten daha çok güveniyor. 

Doğrudan Influencer promosyonlarına ya da internet sitelerine yansıması imkansız ancak ilerleyen yıllarda neyi hedeflememiz gerektiğinin iyi bir örneği: Müşteri-Marka arasında sağlıklı ve samimi bir iletişim. 

Günümüz alışveriş kararlarını nelerin etkilediğinden bahsettik… Alışveriş rutinimize eklenen bu dijital adımlar kalıcı olarak burada. Markalar bu sebepten ötürü bu adımları nasıl geliştirebileceğini detaylıca düşünmeli. ‘Şikayetvar’ örneğini verme sebebim sadece negatif de olsa tüketici geri dönüşlerinin hem potansiyel alıcılara hem de geri dönüşü veren tüketiciye yardımcı olmasıydı. Bu modelin doğrudan Influencer promosyonlarına ya da internet sitelerine yansıması imkansız ancak ilerleyen yıllarda neyi hedeflememiz gerektiğinin iyi bir örneği: Müşteri-Marka arasında sağlıklı ve samimi bir iletişim. 

Influencer promosyonları markalara henüz fayda sağlayamadıkları bir fırsat yarattı. Markaların reklam tarihinde ilk kez tüketicilerle devasa kitle araçları üzerinden değil, tüketicilerin sevdiği veya saygı duyduğu insanlar üzerinden konuşma fırsatı var. Bu fırsatı samimi bir iletişim için kullanarak hem sağlıklı bir geri dönüş alma şansları, hem de tüketicilere gerçek bir samimiyetle ulaşma şansları var. 

Diğer yandan forumlar tamamen özgür alanlar. Burada insanlar kullandıkları ürünler hakkında istedikleri şeyi istedikleri şekilde söyleyebiliyor. Elbette tüketici iletişimine önem veren markalar bu forum sitelerinde aktif olmayı seçebilir. Bu forumlar yalnızca tüketici için değil, markalar içinde değerli içgörü kaynakları. 

Kısacası…

Günümüzde alışveriş seçimlerimizde nereden bilgi edineceğimizi seçebilmek önemli bir özgürlük. Bu özgürlüğü akıllıca kullanıp doğru seçimler yapabiliriz. Markalar ise yaptıkları promosyonlar konusunda daha bilinçli olmalı ve bu tüketici-marka arasındaki bağa özen göstermeliler. Tüketicilerin rahatça ve özgürce fikir belirtip potansiyel müşterilere ve markalara geri dönüş sağlayabilmesi ve markaların samimi bir iletişim yürütebilmesini hedeflemeli. Kısacası enformasyon çağında tüketici olarak güç bizde.